Bemesting, licht en CO2

In een aquarium is er een verband tussen de juiste bemesting van de planten, de verlichting en het CO2-gehalte van het water. Alleen wanneer aan al deze drie voorwaarden is voldaan, kunnen waterplanten goed gedijen. Als er iets uit balans raakt, kunnen er voedingstekorten ontstaan en kan algengroei in het aquarium de overhand krijgen.

De wet van Liebig van het minimum

Hoe plantengroei werkt, kan goed worden uitgelegd met behulp van de wet van het minimum van Liebig. Kort gezegd stelt deze natuurwet dat de factor die het minst aanwezig is, altijd de groei beperkt. Als er dus te weinig CO2 in het aquarium is, zal meer licht niet helpen; de planten zullen niet beter groeien. Als er een nitraattekort in het aquariumwater is, heb je geen CO2-systeem nodig, maar een goede plantenvoeding voor aquariumplanten. Zelfs het krachtigste CO2-systeem is nutteloos als de planten niet genoeg licht krijgen ... en zo verder.

Bij planten met groeiachterstand, bleke bladeren en een slappe groei is het daarom essentieel om eerst de onderliggende oorzaken te onderzoeken voordat er effectieve maatregelen worden genomen. Hoewel je natuurlijk kunt gokken en hopen op het beste, kan een beetje basiskennis je aanzienlijk wat geld besparen.

Twee soorten aquariums - gericht op het houden van dieren

In principe zijn er twee soorten beplante aquariums: het gezelschapsaquarium of het aquarium met slechts één soort, waarbij de focus ligt op de dieren. Hier kom je over het algemeen goed uit de voeten met robuuste, weinig veeleisende planten, matige bemesting en verlichting met een gemiddelde sterkte. In aquariums met een hogere bezettingsgraad en voldoende voedingsstoffen is een CO2-systeem niet per se nodig. Als de rest van het aquarium in orde is – dat wil zeggen, als je op de juiste manier bemest en de verlichting niet te fel is – is de CO2 die door de dieren, bacteriën en planten wordt uitgestoten meestal voldoende voor de minder veeleisende aquariumplanten. De planten groeien goed en vertonen prachtige kleuren, maar over het algemeen ligt de focus in zo'n aquarium op de dieren – en dat is te zien.

Planten spelen hier natuurlijk ook een belangrijke rol. Ze verbruiken stikstofverbindingen, die in hoge concentraties schadelijk kunnen zijn voor vissen en ongewervelde dieren, en ze produceren zuurstof, wat essentieel is voor de bewoners van een aquarium. Bovendien bieden ze schuilplaatsen en een manier voor de dieren om hun territorium af te bakenen, en als bonus zijn ze ook nog eens een lust voor het oog. Een beplant aquarium, bevolkt met vissen, slakken, garnalen of rivierkreeftjes, heeft gewoon een bepaalde charme!

Bemesting

In een aquarium dat voornamelijk bedoeld is voor het houden van dieren, kan Dennerle Plant Elixir, een universele meststof voor aquariumplanten, sporenelementen leveren die de planten anders zouden missen. Bij een direct ijzertekort (herkenbaar aan bladchlorose, dus bleke bladeren en lichtgekleurde scheutpunten) wordt gerichte ijzersuppletie aanbevolen; dit werkt bijvoorbeeld zeer goed met E15 FerActiv ijzermeststof. Als de plantengroei nog steeds niet verbetert, overweeg dan het gebruik van de nitraat- en fosfaatvrije V30 Complete, die nog meer voedingsstoffen bevat die planten nodig hebben en die vaak ontbreken in leidingwater. Dennerle's S7 VitaMix biedt ook optimale voeding voor de micro-organismen in het filter en de bodem, niet alleen voor de planten. Bacteriële activiteit in het aquarium is enorm belangrijk, omdat die veel voedingsstoffen beschikbaar maakt voor de planten, vervuilende stoffen afbreekt en een reeks andere nuttige processen uitvoert. De Dennerle Perfect Plant System Set bevat alle essentiële meststoffen.

Planten zoals Cryptocoryne of Echinodorus, die een sterk wortelstelsel hebben, kunnen heel goed worden gevoed met een wortelmeststof. Hiervoor gebruik je NutriBalls of PowerTabs. Steek met een pincet de meststof bij de wortels in het substraat en zorg ervoor dat planten die veel voedingsstoffen nodig hebben voldoende voeding krijgen – veel meer dan je via het water kunt toevoegen! Wortelbemesting is een bijzonder goed alternatief voor planten die veel voedingsstoffen nodig hebben, vooral in garnalenbakken. Wanneer is het tijd om de wortels te bemesten? Als de nieuwe groei traag en bleek is, moet je voedingsstoffen toevoegen. Onthoud: alles wat in het substraat zit, is absoluut niet gunstig voor algen ... nog een argument voor wortelbemesting!

Verlichting

Verlichting in een aquarium met planten of in een aquarium met alleen vissen kan energiezuinig worden gerealiseerd met de Trocal fluorescentielampen of Trocal LED's van Dennerle. In een matig bemest aquarium zonder extra CO2-bemesting moet de lichtintensiteit op de LED-controller op 'medium' worden ingesteld, of de verlichtingsduur worden beperkt tot 8-10 uur. Als er algen verschijnen, moet de bemesting worden aangepast of de verlichting verder worden verminderd.

CO2

Wie CO2 aan zijn aquarium wil toevoegen om de planten een extra boost te geven en ze nog mooier te laten groeien, kan dat natuurlijk doen in een aquarium met levende dieren. Een zelfgemaakt CO2-systeem of een complete CO2-kit met een gasfles onder druk is hiervoor een goede optie. Het is absoluut essentieel om het CO2-niveau in het aquariumwater in de gaten te houden om ademhalingsproblemen bij de dieren te voorkomen. Het mag niet hoger zijn dan 20 mg/l. De Dennerle permanente test, gemaakt van aantrekkelijk glas, of de Correct + pH-langetermijntest maken het controleren van het CO2-niveau in het water heel eenvoudig. Een permanente test wordt standaard meegeleverd bij alle complete CO2-systemen.

Twee soorten aquariums - focus op aquariumplanten

Dan is er nog het aquarium waarin de focus duidelijk op de planten ligt. Dit zijn vaak zogenaamde Hollandse aquariums met zeer weelderige beplanting in klassieke banen, of aquascapes die een landschap boven of onder water in het aquarium nabootsen, met behulp van aquariumdecoraties zoals wortels of stenen naast de planten. Hier worden vaak zeer veeleisende planten gehouden, planten met rode bladeren of ongebruikelijke bladvormen. Een liefhebber van beplante aquariums hecht veel waarde aan het uiterlijk van de planten, waardoor zo'n aquarium vaak volledig beplant is.

In een beplant aquarium of aquascape zijn er meestal maar een paar essentiële bewoners om algengroei tegen te gaan, of een klein schooltje vissen of een groep garnalen voor wat kleur. Om die reden zijn aquascapes en andere beplante aquaria over het algemeen niet dichtbevolkt, waardoor de dieren erin weinig macronutriënten of CO2 produceren.

Bemesting

Omdat er in deze aquaria minder dieren worden gevoed en gehouden, kunnen tekorten aan macronutriënten zoals nitraat, fosfaat en kalium zich veel sneller ontwikkelen dan in gezelschapsaquaria of aquaria met slechts één soort. Daarom is het essentieel om bij het bemesten in deze aquaria te zorgen voor een complete voedingsstoffenvoorziening. Scaper's Green Complete Fertilizer is een uitstekende keuze voor aquaria met sterke verlichting en veel planten. Het kan zowel wekelijks als dagelijks worden gebruikt. Daarnaast kun je wortelplanten aanvullen met mesttabletten of NutriBalls als je merkt dat ze tekenen van zwakte vertonen.

Verlichting

Als het op verlichting aankomt, biedt een beplant aquarium talloze mogelijkheden. Goed gevoede planten kunnen veel licht verdragen en gedijen er uitstekend onder. Met voldoende licht groeien de meeste aquariumplanten compact en bossig, waardoor het aquarium een levendige en dynamische uitstraling krijgt. Je kunt de verlichtingsperiode gemakkelijk verlengen tot 10-12 uur per dag, eventueel zelfs met een pauze halverwege de dag, zodat de planten even op adem kunnen komen en daarna weer op volle kracht verder kunnen groeien.

CO2

Geen beplant aquarium zonder CO2. Als een aquarium op volle capaciteit draait met sterke verlichting en goede bemesting, hebben de planten absoluut een goede toevoer van koolstofdioxide nodig. In dat geval zou je zelfs kunnen overwegen om het CO2-niveau in te stellen op 30 mg/l – maar dit is alleen aan te raden als je sterke vissen of garnalen in zo'n aquarium houdt. Anders is 20 mg/l een veiligere keuze.

We hopen dat je veel plezier zult hebben van je nieuwe aquarium!